4
ሞዱል 2: ስድራ ቤት፡ ጥዕናን መዓልታዊ ህይወትን

ሓድሽ ኣብ ኖርወይ

ንመጀመርያ ግዜ ናብ ኖርወይ ምስ መጻእካ ንምጣይያሽ ክትገብሮም ዘለካ ብዙሕ ኣገደስቲ ስጉምትታት ኣለዉ። ኣብ ፖሊስ ክትምዝገብ (ንዜጋታት EU/EEA) ወይ ብ UDI (ዳይረክቶሬት ኢሚግሬሽን ኖርወይ) ናይ መንበሪ ፍቓድ ከተመልክት ኣለካ። ኩሉ ኣብ ኖርወይ ዝነብር ሰብ ናይ ኖርወይ መለለዪ ቁጽሪ – fødselsnummer (ሃገራዊ መለለዪ ቁጽሪ) ወይ D-nummer (ግዝያዊ መለለዪ ቁጽሪ) – የድልዮ።

ኖርወይ ንሓደስቲ ዝመጹ ስደተኛታትን ስደተኛታትን ናይ መላለዪ መደብ (introduksjonsprogrammet) ትህብ። እዚ መደብ ናይ ቋንቋ ኖርወይ ስልጠና (norskopplæring)፡ ትምህርቲ ማሕበረሰብ (samfunnskunnskap)ን ንናይ ስራሕ ህይወት ምድላውን ይጥርንፍ። ተሳተፍቲ ኣብ ዝመዝገቡሉ እዋን ናይ መላለዪ ሓገዝ (introduksjonsstønad) ይቕበሉ።

ቋንቋ ኖርወይ ምምሃር ንውህደት ኣገዳሲ እዩ። ኩሎም ስደተኛታት መሰልን ግቡእን ዘለዎም ናይ ቋንቋ ኖርወይ ኮርስ ነጻ ክወስዱ ይኽእሉ። ዕላማ ኣብ ማሕበረሰብ ክትሳተፍ፡ ስራሕ ክትረክብ፡ ምስ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ወሃብትን ህዝባዊ ኣገልግሎታትን ክትረዳዳእ ዘኽእል ደረጃ ምብጻሕ እዩ።

ኣገደስቲ ሓቅታት

  • ኩሎም ነበርቲ fødselsnummer ወይ D-nummer የድልዮም
  • UDI ናይ መንበሪ ፍቓዳትን ናይ ኢሚግሬሽን ጉዳያትን ይሕዝ
  • ናይ መላለዪ መደብ ክሳብ 3 ዓመት ይጸንሕ
  • ተሳተፍቲ introduksjonsstønad (ገንዘባዊ ደገፍ) ይቕበሉ
  • ንብቁዓት ስደተኛታት ናይ ቋንቋ ኖርወይ ስልጠና ነጻ እዩ
  • ትምህርቲ ማሕበረሰብ (samfunnskunnskap) ኣካል ናይ መላለዪ መደብ እዩ
  • ኣብ ሃገራዊ ናይ ህዝቢ መዝገብ ምምዝጋብ ግዴታ እዩ
  • Folkeregisteret (ሃገራዊ ናይ ህዝቢ መዝገብ) ኩሎም ነበርቲ ይከታተል

ናሙና ሕቶታት

ብዛዕባ ኣርእስቲ «ሓድሽ ኣብ ኖርወይ» ፍልጠትኩም ፈትኑ በዞም ናሙና ሕቶታት።

ሕቶ 1

ናይ መላለዪ መደብ (introduksjonsprogrammet) እንታይ እዩ?

A

ናይ በጻሕቲ ዑደት ኮርስ

ንሓደስቲ ዝመጹ ስደተኛታት ዝተሓስበ ናይ ቋንቋ ስልጠናን ትምህርቲ ማሕበረሰብን ዝጥርንፍ መደብ

C

ናይ ዩኒቨርሲቲ ልውውጥ መደብ

መብርሂ: ናይ መላለዪ መደብ ንሓደስቲ ዝመጹ ስደተኛታት ዝተዳለወ ኮይኑ ናይ ቋንቋ ኖርወይ ስልጠና፡ ትምህርቲ ማሕበረሰብን ናይ ስራሕ ምድላውን ዝህብ።

ሕቶ 2

D-nummer እንታይ እዩ?

A

ናይ መዘወሪ ፍቓድ ቁጽሪ

ግዝያዊ ናይ ኖርወይ መለለዪ ቁጽሪ

C

ናይ ባንክ ሕሳብ ቁጽሪ

መብርሂ: D-nummer ንግዜኡ ሙሉእ ናይ ኖርወይ fødselsnummer ዘይብሎም ግን ምስ ናይ ኖርወይ ባዕዳን ክዛተዩ ዘለዎም ሰባት ዝወሃብ ግዝያዊ መለለዪ ቁጽሪ እዩ።

ሕቶ 3

ኣብ ኖርወይ ናይ መንበሪ ፍቓዳት ዝሕዝ ኣየናይ ትካል እዩ?

A

NAV

B

Skatteetaten

UDI (ዳይረክቶሬት ኢሚግሬሽን ኖርወይ)

መብርሂ: UDI (Utlendingsdirektoratet) ንዑቕባ፡ ናይ መንበሪ ፍቓዳትን ዜግነትን ኣብ ኖርወይ ዝቐርቡ ምልክታታት ዝሕዝ ኣካል እዩ።

ዝተኣሳሰሩ ኣርእስትታት

2

ናይ ስራሕ ህይወት

ናይ ስራሕ መሰላት፡ ማሕበራት ሰራሕተኛታት፡ ናይ ስራሕ ኩነታትን ናይ ኖርወይ ዕዳጋ ስራሕን።

5

ህይወት ስድራቤት

መርዓ፡ ብሓባር ምንባር፡ መሰላት ቆልዑ፡ ናይ ወለዲ ሓላፍነታትን ናይ ስድራቤት ደገፍን ኣብ ኖርወይ።

7

ጥዕና

ናይ ኖርወይ ስርዓት ጥዕና ኣገልግሎት፡ መሰላት ሕሙማት፡ ኣእምሮኣዊ ጥዕናን ህዝባዊ ናይ ጥዕና ኣገልግሎታትን።

ብዛዕባ «ሓድሽ ኣብ ኖርወይ» ተለማመዱ

NorskPrep ልዕሊ 1,000 ናይ ልምምድ ሕቶታት ምስ ዝርዝር መብርሂ ኣለዎ። ብነጻ ጀምሩ።

ብነጻ ልምምድ ጀምሩኩሎም ኣርእስትታት ርኣዩ